Czym jest „offgassing” – i jak dbamy o bezpieczne saunowanie

Gdy materiał się nagrzewa, może zacząć uwalniać niewielkie ilości substancji chemicznych w postaci gazu. Zjawisko to nazywa się offgassing (odgazowanie) i najczęściej dotyczy lotnych związków organicznych, LZO (ang. VOC), uwalnianych z tekstyliów, tworzyw sztucznych lub klejów. W saunie, gdzie ciepło jest intensywne, to całkiem zasadne pytanie.

W tradycyjnej drewnianej saunie jest to po części element samego doświadczenia. Nagrzane drewno uwalnia naturalne substancje z żywicy. Namiot saunowy jest natomiast zbudowany z materiałów technicznych – i wtedy to pytanie staje się co najmniej równie ważne.

Dlatego było to pierwsze pytanie, jakie sobie zadaliśmy

Gdy w bast sauna projektowaliśmy nasze namioty saunowe, pierwsze pytanie, jakie sobie zadaliśmy, brzmiało: co dzieje się z materiałami, gdy się nagrzewają?

Namiot saunowy to wciąż nowy produkt. Różni się od tradycyjnej sauny zarówno konstrukcją, jak i doborem materiałów. To zupełnie naturalne, że się nad tym zastanawiasz – i uważamy, że masz prawo dokładnie wiedzieć, co wiemy, a równie jasno, czego jeszcze nie wiemy. Różnice między namiotem a drewnianą sauną omawiamy w naszym kompletnym przewodniku po namiotach saunowych.

Nasze materiały

Nasze namioty saunowe są wykonane z wytrzymałej tkaniny o właściwościach izolacyjnych oraz mają wzmocnione okna z TPU, czyli termoplastycznego poliuretanu. Każdy element dobraliśmy tak, by wytrzymywał temperatury panujące w saunie.

TPU to tworzywo sztuczne bez PVC, środków zmniejszających palność i plastyfikatorów. To właśnie te substancje są zwykle najczęstszym źródłem problemów, gdy tworzywa się nagrzewają.

Materiały dobieramy wspólnie z naukowcami z Uniwersytetu Technicznego w Luleå, gdzie analizowany jest każdy element – od powłok tkanin po taśmy uszczelniające szwy.

Co wiemy dzisiaj: co zawiera tkanina

Offgassing zaczyna się od składu. Substancja, której nie ma w materiale, nie może się z niego uwolnić, gdy materiał się nagrzeje. Dlatego poprosiliśmy TÜV SÜD, jedną z największych na świecie niezależnych firm badawczych, o analizę tego, co faktycznie zawiera poszycie naszego namiotu. Raport ma numer 70.431.25.28242.01 i jest datowany na 5 grudnia 2025 r.

Formaldehyd to w tym kontekście najważniejszy wynik. To substancja, o której mówi się najczęściej, gdy mowa o tekstyliach i cieple. W naszej tkaninie w ogóle nie dało się go zmierzyć. Całe badanie laboratoryjne poszycia namiotu omawiamy w osobnym artykule – ze wszystkimi wynikami i tym, czego badanie nie obejmuje.

Skład a emisja to nie to samo

Tu chcemy być z Tobą szczerzy. Badanie składu pokazuje, co zawiera materiał. Nie pokazuje, ile substancji się uwalnia, gdy materiał nagrzeje się do temperatury sauny. Te dwa pytania są ze sobą powiązane, ale to nie to samo.

Skład wyznacza górną granicę. Jeśli laboratorium nie znajduje formaldehydu w tkaninie, to nie ma też formaldehydu, który mógłby się uwolnić. Ale na pytanie, ile dokładnie materiał emituje w danej temperaturze, odpowie tylko badanie emisji.

Wentylacja robi różnicę

Jeszcze jedna rzecz, która ma znaczenie w praktyce: powietrze w namiocie saunowym nigdy nie stoi w miejscu. Mamy zarówno nawiew, jak i wywiew, drzwi otwierają się i zamykają podczas seansu, a namiot nigdy nie przylega szczelnie do podłoża.

Powietrze jest więc nieustannie wymieniane podczas sesji saunowej, a ściany i okna są jednocześnie chłodzone z zewnątrz. Dlatego ściany nawet nie zbliżają się do temperatury, którą mierzysz pod sufitem, a powietrze, którym oddychasz, cały czas się odnawia.

Kolejny krok: badanie emisji jesienią 2026 r.

Jesienią 2026 r. przeprowadzamy właściwe badanie emisji, czyli pomiar tego, co materiały uwalniają podczas nagrzewania. To pytanie, którego tak naprawdę dotyczy ten artykuł, i chcemy móc na nie odpowiedzieć liczbami, a nie rozważaniami.

Opublikujemy wyniki tutaj, gdy tylko będą gotowe – niezależnie od tego, co pokażą.

Wskazówki dla bezpiecznego saunowania

• Używaj suchego drewna, najlepiej brzozowego, aby spalanie było jak najczystsze
• Dbaj o to, by wentylacja działała prawidłowo, zwłaszcza podczas długich seansów
• Wietrz nowy namiot przy pierwszych kilku użyciach. Nowe materiały zawsze emitują więcej na początku niż po kilku użyciach

Wnioski

Saunowanie powinno być beztroskie – bez zastanawiania się, czym oddychasz, niezależnie od tego, czy jesteś w górach, w ogrodzie czy na wyspach archipelagu.

Oto, gdzie jesteśmy: materiały wybieramy razem z naukowcami z Uniwersytetu Technicznego w Luleå, a niezależne laboratorium przeanalizowało na nasze zlecenie, co zawiera poszycie namiotu. Formaldehydu nie dało się zmierzyć. Nie wykryto żadnych zakazanych barwników azowych.

Pozostaje badanie emisji, które przeprowadzimy tej jesieni. Jeśli w międzyczasie chcesz przeczytać cały raport z badań, chętnie go prześlemy. Napisz do nas. Jeśli chcesz zobaczyć namioty, o których mowa, wszystkie nasze namioty saunowe znajdziesz tutaj.